Kiedy Ben, wraz z kuzynką Gwen i dziadkiem Maxem wybrał się na kemping – nie przypuszczał, że miły wypoczynek będzie początkiem przygody życia. To właśnie wtedy, w jego ręce wpadł tajemniczy Omnitrix – niezwykłe urządzenie przypominające zegarek. Jednak, gdy tylko Ben założył potężny Omniytrix, ten – nie dość, że nie dał się ściągnąć z nadgarstka, to jeszcze ujawnił swoje kosmiczne właściwości. Okazało się bowiem, że dzięki zmieniającemu kolory w zależności od sytuacji zegarkowi, dzielny dziesięciolatek może przeistaczać się w jednego z… 10 kosmitów. I tak, wykorzystując siłę Inferno, Fantoma czy Szarej Materii Ben, musi stawić czoła złym mocom i obronić świat przed kosmicznym zagrożeniem. Przy okazji – jak na prawdziwego, dziesięcioletniego chłopca przystało – musi też znaleźć czas na zabawę i parę okazji do tego, żeby moc Omnitrixa wykorzystać dla własnych celów…

Ten amerykański serial animowany został zaprezentowany szerokiej, dziecięcej publiczności w 2003 roku i… szybko zyskał status produkcji kultowej. A przy okazji – stał się jednym z największych, marketingowych hitów. Sam „Ben 10” – w międzyczasie – ewoluował w „Ben 10 000”, a ilość kosmitów, w które bajkowa postać wcielała się przy pomocy zegarka Omnitrix – urosła z 10 do ponad miliona. Razem z Benem, rozwinął się też serial i… jego sieć promocyjna, Aktualnie, „Ben 10” to nie tylko kreskówka, ale i wydawnictwa, gry czy niezliczone ilości tematycznych gadżetów.

Przeznaczona dla najmłodszej widowni produkcja nie spotkała się jednak z gromkim przyjęciem dorosłej publiczności. Starsi widzowie, wychowani na familijnych klasykach ze stajni Disneya nie byli (i wciąż nie są!) gotowi na tak ogromną ilość postaci, wątków, kosmicznych możliwości i magicznych gadżetów, w które przecież obfituje fabuła „Ben 10”.

A dzieci? Dzieci bezkrytycznie „Ben 10” kochają i chłonął wszystko to, co z serialem jest związane. Nieletni widzowie udowadniają tym samym, że – mimo swojego młodego wieku – rozumieją więcej, niż ich poważni i wyedukowani rodzice są w stanie sobie wyobrazić.

Określenie „Yogizm”, pochodzi od przezwiska Lawrence’a Berry, które brzmiało… Yogi. Teraz już nietrudno domyślić się, że to właśnie na nim wzorowali się mistrzowie animacji z legendarnego studia Hanna-Barbera tworząc postać Misia Yogiego. Lekko szyderczych nawiązań do rzeczywistości w bajkowym świecie jest zresztą bardzo dużo. Na przykład – nazwa parku „Jellyston” jest łudząco podobna do nazwy najstarszego i najpopularniejszego Parku Narodowego w Stanach Zjednoczonych Ameryki – „Yellowstone”, zaś fabuła pełnometrażowego filmu z 1987 roku – „Miś Yogi i czarodziejski lot Świerkową Gęsią” – zainspirowana jest historią słynnego, największego drewnianego samolotu świata, „Spruce Goose”, stworzonego przez równie słynnego Howarda Hughes’a.

Prześmiewcom, którzy doszukują się w kreskówce kolejnych kontrowersji, warto natomiast zwrócić uwagę, że postać Strażnika Smitha – który toczył nieustającą wojnę z Yogim i jego przyjacielem Boo Boo – z całą pewnością nie była wzorowana na „Strażniku Teksasu”. Serial ten, powstał dopiero kilkadziesiąt lat później. Chociaż z drugiej strony – czy ktoś rzeczywiście wie, skąd z kolei Chuck „Texas Ranger” Norris czerpał inspirację…?

Sam Miś Yogi pojawił się na srebrnym ekranie po raz pierwszy w roku 1958, w charakterze… postaci drugoplanowej. Pierwsze skrzypce grał – a raczej solówkę śpiewał – Pies Huckleberry. Jednak lekko ciamajdowaty, ale za to wybitnie cwany niedźwiadek – z miejsca zyskał olbrzymią sympatię widzów i już trzy lata później dostał główną rolę we „własnym” serialu. Tak rozpoczęła się jego ponad trzydziestoletnia kariera. I chociaż bajka nie jest już produkowana, to bezapelacyjnie należy do żelaznego kanonu obowiązkowych, animowanych pozycji. Jeśli więc Twoje dziecko nie chce oglądać „Misia Yogi”, to wiedz, że coś się dzieje… .A jeżeli i Ty niezbyt już pamiętasz, na czym polega fenomen opisywanej kreskówki – to najnormalniej w świecie nie zasługujesz na prywatny, piknikowy koszyk!

Ta absurdalna, bajkowa postać (bo jakim innym mianem określić gadającą gąbkę morską?) powstała w głowie Stephena Hillenburga. Twórca pomysłu powołania do życia Kanciastoportkowego (tak brzmi inny pseudonim artystyczny Pana Gąbki) bohatera, szukał inspiracji na dnie oceanu. Wymarzył sobie tym samym stworzenie kreskówki opowiadającej o podwodnym życiu wszelkiej maści stworzeń morskich. I kiedy Hillenburg nakreślił już główny wątek historii – wpadł w poważne tarapaty! Za nic w świecie nie potrafił wykreować postaci głównego bohatera bajki, który miał być kolorowy, oryginalny, łatwy do rozpoznania i atrakcyjny. Natchnienie przyszło w chwili, gdy autor pomysłu na podwodną, animowaną historię… mył naczynia! I tak, SpongeBob, który w pierwszym zamyśle miał być gadającym, wodnym kartoflem – stał się uśmiechniętą i nadpobudliwą gąbką morską, do złudzenia przypominającą krzyżówkę myjka prysznicowej z serem Chester.

Jeśli ani skromnie nakreślona fabuła, ani charakterystyka gąbczastego bohatera bajki nie przekonuje Cię do sprawdzenia na własnej skórze, na czym polega fenomen SpongeBoba – oznacza to, że jesteś najprawdopodobniej myjącym często naczynia facetem, który zazdrości Hillenburgowi kreatywności i umiejętności zamienienia zwykłej gąbki w bajkowego, kasowego bohatera.

Brytyjski pisarz Alan Alexander Milne – stworzył „Kubusia Puchatka” prawdopodobnie dla swojego syna. Chłopiec z powieści nosi imię Krzyś – tak samo, jak prawdziwy syn pisarza. A leśne zwierzęta? One też noszą imiona zakorzenione w rzeczywistości, a dokładnie – w kolekcji prawdziwych zabawek Christophera Milne. Sama bajka, należy dziś do światowego kanonu dziecięcych opowieści, czemu zresztą trudno się dziwić. Jest tu wszystko, co w dobrej bajce znaleźć się powinno – zagadka, przyjaźń, przygoda, zabawa, nauka i – niejeden zresztą – morał. A wszystko to podane jest w czasem zabawnej, czasem pełnej refleksji i zadumy – ale za to bezwarunkowo mistrzowskiej – formie literackiej. Co więcej – za ekranizację tej klasycznej bajki wziął się sam mistrz dziecięcej animacji, czyli Walt Disney. Nic więc dziwnego, że Kubusia Puchatka pokochały miliony dzieci i dorosłych na całym świecie.

Najciekawszy w tym wszystkim jest jednak spór o… płeć misia. W wersji oryginalnej, uroczy niedźwiadek nazywa się Winnie-the-Pooh, zaś w najpopularniejszym polskim przekładzie autorstwa niezrównanej Ireny Tuwim – miś zowie się Kubuś Puchatek. „Winnie” jest bez wątpienia imieniem żeńskim. Głównie na tym opierają swoje argumenty zwolennicy tezy, że bohater bajki jest w rzeczywistości dziewczynką. Czasem, na jej poparcie – przytaczany jest też tytuł innego polskiego tłumaczenia – Moniki Adamczyk – „Fredzia Phi – Phi”. Tymczasem – pomimo ewidentnie żeńskiego imienia w tytule – w samej treści przekładu, wspomniana Monika Adamczyk – jakby było mało zamieszania – konsekwentnie stosuje formę męską. Najważniejsze jest jednak to, co miał w zamyśle sam autor. Jako się rzekło – imię niedźwiadka pochodzi od imienia maskotki należącej do syna Milne. To zaś, zostało pluszakowi nadane na cześć ulubionej niedźwiedzicy małego Chrisa, mieszkającej w londyńskim zoo Winnie. Wcześniej jednak, zabawka zwała się… Edward Bear. Sam autor wyjaśnia to już na samym początku książki. Niestety, Irena Tuwim – autorka najpopularniejszego polskiego tłumaczenia – po prostu pominęła ten istotny fragment! A sprawa jest jasna – sam Milne, autor puchatkowej historii, w całej opowieści o Kubusiu (czy też „Fredzi”) mówi nie inaczej, niż „On”.

Spór sporem, ale warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz – niezależnie od pokolenia Kubuś Puchatek zjednuje sobie serca wszystkich dzieci. Czy były świadkami pierwszej projekcji kreskówki o Myszce Mickey, czy raczej znają na pamięć „Dragon Ball Z” – Winnie-the-Pooh jest bezkonkurencyjny.

Zostawmy jednak dywagacje o tym, ile dusz mieści się na jednym kilometrze kwadratowym powierzchni księżycowej i skupmy się na Niej – najprawdziwszej czarodziejce i najsłynniejszej opiekunce Księżyca, Usagi Tsukino.
Usagi Tsukino nie trzeba przedstawiać. Wystarczy napomknąć o tym, że szerszej publiczności – ta czternastoletnia (wówczas) dziewczyna, dała się poznać w chwili, gdy wyrwała z opresji pewną uroczą, czarną kotkę, Lunę. Kotka nie tylko była urodziwa, ale… potrafiła też porozumiewać się z ludźmi i korzystając z okazji, poinformowała swoją wybawicielkę, że jej misją jest walka z wrogiem zagrażającym ludności. O co chodzi? Oczywiście, że o czołową sagę nurtu manga i animę, serial animowany „Czarodziejka z Księżyca”!

Autorką historii o perypetiach pięknej i dzielnej nastolatki jest Naoko Takeuchi, a sama saga – pojawiła się po raz pierwszy na wydawniczym rynku w roku 1992. Debiut był bardzo udany, ale jeszcze lepsza była jego kontynuacja, bo „Czarodziejka z Księżyca” doczekała się aż osiemnastu tomów i jeszcze większej ilości reedycji! Jednak międzynarodowa kariera tej mangi, zaczęła się dopiero w chwili, gdy do bestsellerowych książek… dorzucono ruchome obrazki.

„Sailor Moon” to japoński serial, stworzony na podstawie książek Takeuchi. I jak na produkcje pochodzące z Kraju Kwitnącej Wiśni przystało – tylko tam emitowany jest bez cenzorskich poprawek. We wszystkich krajach (a jest ich wiele), które wykupiły prawa do emisji serii – wycinane lub modyfikowane są sceny przemocy, śmierci i nagości. Jakby tego było mało – ostatnia seria animacji okazała się być tak brutalna, że w USA nie zezwolono na jej emisję.,,

Cóż, saga powstała 20 lat temu… Tytułowa Czarodziejka dojrzała, a razem z nią – dorośli jej fani. W związku z tym – zmieniła się tematyka fabuły, która wyewoluowała z dziecinnych historii, po brutalne i nasączone erotyką opowieści, dozwolone od lat 18. Te moralne kontrowersje nie powinny jednak paraliżować rodziców, których dzieci z zapartym tchem śledzą poczynania mangowych czarodziejek. Polskie wersje animacji są bardzo poprawne, dostosowane do nieletniego widza i – po prostu – mocno okrojone. Nie oznacza to, że rodzima adaptacja „Czarodziejki z Księżyca” – przez zbyt nachalne zabiegi cenzorów – jest mdła i bezwartościowa. Historia Usagi i spółki jest ciągle porywając i – jak żadna, inna bajka – rozwijająca dziecięcą wyobraźnię.

Zaczęło się od tego, że młody chłopak, odpowiedzialny za obsługę maszyny oczyszczającej ze zła dusze skierowane do piekła…  zasłuchał się zbytnio i zamiast na swoich obowiązkach – skupił na przeboju lecącym ze słuchawek podpiętych do walkmana. Traf chciał, że właśnie wtedy, gdy młodzieniec podrygiwał w rytm ulubionej piosenki – urządzenie oczyszczające zepsuło się. Poważna awaria spowodowała jeszcze bardziej poważny wybuch i całe, wysączone uprzednio z dusz zło – wydostało się na wolność i… skumulowało się w ciele biednego, gapowatego chłopca. Tak powstaje Janemba – żółty potwór i największe zagrożenie dla świata. Oprócz tego, że Janemba ma niecne plany względem całej cywilizacji, na Ziemię powracają ożywione czarną magią dusze zmarłych. Zbliżającemu się kataklizmowi mogą przeciwstawić się jedynie Son Goku i Paikuhan…

Oczywiście, to tylko skromny fragment potężnej epopei opowiadającej o walce dobra ze złem. To także skromny fragment czarodziejskiego potencjału mangi, który charakteryzuje się nie tylko mnogością wątków i pozornym jedynie chaosem fabularnym. Manga – co dobitnie widać na przykładzie kultowej produkcji „Dragon Ball Z” – to hołd dla wyobraźni i mekka pomysłów, dzięki którym twórcy tej niezwykłej konwencji – przenoszą widzów w fantastyczny świat zapierających dech w piersiach przygód.

Kto tego nie rozumie – albo jest zatwardziałym sceptykiem rewolucji formy spod znaku mangi, albo… albo jest – po prostu – permanentnie dorosły…

No dobrze – powiedzmy sobie szczerze: jest to prawda, ale „prawda ekranu”, bo chodzi oczywiście o kultową, telewizyjną bajkę, która – przy okazji – jest jednym z najdłuższych, animowanych seriali świata. Fabuła jest prosta: czwórka nastolatków ze swoim gadającym psem tropi potwory. W każdym odcinku: przemądrzały Fred, krótkowzroczna Velma i długonoga blondynka Daphne – dzielnie walczą z upiorami i zombie, zaś Kudłaty i jego przyjaciel, pies Scooby Doo – boją się wszystkiego. Wszystkiego, oprócz jedzenia w każdej postaci, które pochłaniają w dowolnych ilościach. Ostatecznie jednak – to właśnie oni dwaj rozwiązują zagadkę, demaskują przebranego potwora i zgarniają wszelkie pochwały. A w nagrodę oczywiście – dostają kolejny smaczny kąsek.

Rzeczywistość jest brutalna: „Scooby Doo” to bajka, aż do znudzenia przewidywalna, pozbawiona walorów edukacyjnych – może za wyjątkiem gloryfikacji przyjaźni i doszczętnej dyskryminacji wszelkiego oszustwa, oraz promująca niepohamowane obżarstwo. Po prostu. A jednak, ma w sobie coś takiego, że każdy kolejny odcinek ogląda się równie lekko i przyjemnie, jak wszystkie inne. „Scooby Doo” wciąga, rozśmiesza i sprawia, że widz czuje się lepiej.

Ciekawa jest też geneza imienia Najsympatyczniejszego Gadającego Psa Wszechświata. Otóż jeden z twórców serialu – Fred Silverman z telewizyjnej stacji CBS – leciał pewnego razu samolotem. Podczas lotu usłyszał piosenkę Franka Sinatry „Strangers in the Night” w której padają słowa… „Doobie-doobie-doo”. Tak oto, niczego nieświadomy Sinatra, został ojcem uroczego psa – pogromcy złowrogich tajemnic.

Od 1969 roku powstało już około 300 odcinków bajkowego serialu, niemal 30 animowanych filmów pełnometrażowych, 4 filmy aktorskie (dwa telewizyjne i dwa kinowe), oraz niezliczone książki, komiksy, gry planszowe i telewizyjne, a nawet – figurki, poduszki, śpioszki, skarpetki… Można tak wymieniać w nieskończoność. Tak samo, jak w nieskończoność dzielna piątka – ze Scooby Doo na czele – może walczyć z potworami. Pomimo całej przewidywalności scenariusza, ta kreskówka chyba nigdy nie może się znudzić. I na tym właśnie polega prawdziwy czar bajkowej animacji…

Niezmiernie sympatyczny, choć dość zrzędliwy Kaczor – pojawił się na ekranie w połowie 1934 roku. Początkowo był postacią zdecydowanie drugoplanową. Trudno powiedzieć, co sprawiło, że awansował do „pierwszej ligi”, bo sympatia widzów była wówczas raczej po stronie innych bohaterów. Niemniej jednak, w 1937 roku ukazał się pierwszy film, w którym Donald grał główną rolę. Od tego czasu – niezmiennie święci triumfy. Do dziś pojawił się w co najmniej 176 filmach kinowych, a charakterystyczny zachrypnięty – albo raczej „skrzeczący” – głos, potrafi rozpoznać chyba każde dziecko na świecie.

Równie popularna, jak animowane przygody Kaczora, jest też seria opowiadających o jego perypetiach komiksów. Liczbę opublikowanych odcinków – w ramach kilkunastu różnych linii – w samej tylko Polsce można liczyć już w tysiącach! Niektórzy z nas pamiętają jeszcze słynne „gumy – donaldówy”, czyli gumy do żucia z historyjkami o Donaldzie ukrytymi w opakowaniach.

Kaczor Donald – oprócz komiksów i kreskówek – wystąpił również w kilku filmach… aktorskich. Dzięki współczesnej technologii, można bowiem bez problemów łączyć dowolną animację z klasycznym obrazem. Kariera Kaczora i tym razem okazała się błyskotliwa i pełna sukcesów.

Na koniec – ciekawostka. Tytuł tego tekstu nieprzypadkowo rozpoczyna się słowami „Rodzina zastępcza”. O tym, że wieczne utrapienie Kaczora Donalda stanowią trzej przygarnięci przezeń na wychowanie kuzyni – Hyzio, Zyzio i Dyzio – wie każdy. Ale nie każdy wie, że głosu w polskiej wersji językowej animowanej bajki użycza aktor Jarosław Boberek – czyli… Pan Posterunkowy z popularnego serialu, o tytule „Rodzina zastępcza” właśnie. Chociaż z drugiej strony – Kaczor i Posterunkowy charaktery mają trochę podobne. Czyżby rzeczywiście rodzina?

No właśnie… „Miał”, a nie „miała”, bo chociaż wyraz „myszka” w języku polskim ma rodzaj żeński, to Mickey jest chłopcem. Na fali „genderowej poprawności”, należałoby raczej zatytułować rodzimą wersję bajki „Myszek Miki”, ale językoznawcy prawdopodobnie za taki zabieg pogrzebaliby tłumacza żywcem. Wracając jednak do samej postaci – pomiędzy rokiem 1928 a 1953 (okres ten doczekał się nawet własnej nazwy: „złota era”) – Mickey pojawił się w ponad 130 filmach. Prócz tego – zarówno wtedy, jak i później – udzielał licznych gościnnych występów, do dziś również produkuje się kolejne odcinki różnych seriali związanych ze „światem Myszki Miki”.

O tym, że Walt Disney miał genialnego „nosa” – świadczyć może też coś zupełnie innego. Otóż w latach 1955-1959 firma Walt Disney Productions tworzyła emitowany w telewizji ABC, muzyczny program dla dzieci pod tytułem „Klub Myszki Miki”. Po długiej przerwie, produkcję wznowiono na 5 lat w roku 1989 i – jak pokazała przyszłość – był to strzał w dziesiątkę. „Klub Myszki Miki” okazał się prawdziwą kuźnią talentów. To tu przecież, zaczynali między innymi: Britney Spears, Justin Timberlake, czy Christina Aguilera! Mickey znów przyniósł szczęście…

Niezależne jednak od wszelkich sukcesów biznesowych i artystycznych – przygody Myszki Mickey, to po prostu dobra bajka. Disney zresztą, uwielbiał dzieci i podobno był najlepszym dziadkiem świata. I ten właśnie klimat – rodzinnej, ciepłej i lekko sentymentalnej, a jednocześnie nowoczesnej i zabawnej opowieści – sprawia, że „Myszka Mickey” jest bajką ponadczasową. Bajką, która zawsze pozostanie uniwersalna i na której wychowywać się będzie jeszcze niejedno pokolenie milusińskich na całym świecie.

Włoski serial animowany „Winx”, jest hitową i bardzo dziewczęcą odpowiedzią na wszystkie bajki o małoletnich wojownikach, magach i czarodziejach. Bo „Winx”, to najprawdziwszy z prawdziwych świat czarów i… milusich zwierzątek, pięknych kwiatów czy rozczulającego romantyzmu! Reasumując – „Winx” jest mieszanką wszystkiego tego, czego nastoletnia dziewczyna do szczęścia potrzebuje. A zaczęło się tak…

W ziemskim mieście Gardenia, żyła 16-letnia Bloom. Mieszkająca wraz z rodzicami nastolatka – nie podejrzewała nawet, że skrywa w sobie niezwykłe, magiczne zdolności. Przełomem w jej życiu okazała się być chwila, w której spotkała Stellę – księżniczkę Solarii i mieszkankę magicznego świata czarów. Stella – feralnie – zaatakowana została przez tajemnicze potwory, a Bloom – która ślepym trafem wybrała się w tym dniu na spacer – postanowiła pomóc biednej dziewczynie. I tak, zwykła do tej pory Ziemianka, odkryła w sobie niezwykłą moc. Moc, dzięki której nie tylko udało jej się obronić Stellę, ale która pozwoliła jej też wejść w tajemniczy wymiar „Magix” i dostać się do elitarnej szkoły dla czarodziejek.

Podczas nauki czarowania – Bloom zaprzyjaźniła się z innymi dziewczynami (także posiadającymi niezwykłe zdolności), wielokrotnie stawała do walki z wcielonym złem (a dokładniej – z trzema czarownicami z Chmurnej Wieży) i zaczynała powoli odkrywać swoje niezwykłe przeznaczenie…

Tak właśnie, zaczyna się najpopularniejsza saga o grupie przyjaciółek – współczesnych czarodziejek. Saga niezwykła, bo… bardzo dziewczęca. Owszem, występują w niej męscy czarodzieje, ale to główne bohaterki – czarujące (dosłownie i w przenośni) nastolatki – są podstawą tej niezwykłej fabuły.

„Winx” to bajkowy fenomen, który wyróżnia się na tle innych, osadzonych w temacie magii i czarów produkcji. Bogactwo wątków, mnogość postaci, porażająca liczba tajemniczych określeń, bez rozumienia których nie można zrozumieć sensu opowieści – to wszystko wydawać by się mogło zbyt skomplikowane i chaotyczne. A jednak! Nastoletni odbiorcy (a dokładniej – odbiorczynie) kochają dziewczęce czarodziejki z „Klubu Winx” i potrafią z pamięci wymienić wrogów, z którymi Bloom i spółka musiały się zmierzyć czy wyzwań, jakim bajkowe postacie dzielnie stawiały czoła.

Jak to możliwe, że fanki serii „Winx” nie gubią się w wielowątkowej fabule? To musi być magia…